درآمد ساليانه آن بسيار است « 1 » . خانقين تا زمان ياقوت در قرن هفتم شهرى آباد بوده ولى بعدها به ويرانى گراييده و در زمان مستوفى از آبادى آن خيلى كاسته بوده ولى محلى غله‌خيز و از اين لحاظ پرمحصول به شمار مىرفته است « 2 » . مطلبى كه در اينجا شايد ذكر آن بىفايده نباشد اين است كه « معروف كرخى » پسر فيروزان ( از بزرگان صوفيه ) كه بعضى او را از كرخ بغداد دانسته‌اند « 3 » از محلى بوده به نام كرخ جدان نزديك همين خانقين كه فاصله آن با خانقين به اندازه‌اى بوده است كه از يكى ديگرى را مىشد ديد ، و چنان كه ياقوت از قول معاصرانش نقل مىكند خانه معروف تا زمان او در همين كرخ جدان موجود و زيارتگاه مردم بوده است « 4 » . خرابه‌هاى شهر بزرگ دستگرد كه از شهرهاى دوره ساسانى بوده و در عربى به نام الدسكره خوانده مىشده ، و به گفته بارتولد « 5 » در حال حاضر آن را اسكى بغداد مىخوانند ، بر سر راه خانقين به بغداد است و فاصله آن تا خانقين چهارده فرسخ و تا بغداد شانزده فرسخ است .

--> ( 1 ) . معجم البلدان ، ج 2 / 313 - اين محل امروز به نفطخانه معروف است و يكى از مراكز استخراج نفت عراق است . ( 2 ) . بنقل لوسترانج از او در بلدان الخلافة الشرقية ، ص 87 . ( 3 ) . ابو بكر الخطيب در تاريخ بغداد به نقل ياقوت از او . ( 4 ) . معجم البلدان ، ج 4 ، ص 255 . ( 5 ) . جغرافياى تاريخى ايران ، از و . بارتولد ، ترجمهء فارسى ، ص 252 - 253 .